Is alcohol slecht voor je?

Eerlijk gezegd heb ik een beetje een haat liefde verhouding met alcohol. Oké voornamelijk liefde. Maar direct gevolgd door haat. Begrijp mij niet verkeerd, ik kan echt enorm genieten van een droge witte wijn, zeker als ik hem kan drinken in goed gezelschap. Je zult mij geen nee horen zeggen als we met een groep vrienden gezellig samen zijn en iemand mij een alcoholisch drankje aanbiedt. Mijn man drinkt nagenoeg niet, dit betekent dat ik eigenlijk op ieder feestje ook wel een glaasje of twee of drie kan doen. En hier houdt mijn drank gebruik dan ook eigenlijk mee op. Ik ben wat ze noemen een gelegenheid- of sociale drinker. Mij zul je op een doordeweekse maandagmiddag geen fles zien ontkurken.

Als ik wil ontspannen ga ik naar de sauna, frustraties en andere negatieve gevoelens kan ik gelukkig goed handelen door fijne vrienden om mij heen. Drank is voor mij gekoppeld aan gezelligheid. De rol als ontspanner of verdover hoeft het in mijn leven niet te vervullen. Je kunt je voorstellen dat ik het afgelopen anderhalf jaar dan ook weinig tot niet gedronken heb. Het sociale leven lag eigenlijk nagenoeg stil en zo ook mijn drankgebruik.

Nu het sociale leven langzaam weer een beetje van het slot af komt, krijgt mijn lichaam ook weer te maken met alcohol. Hoe mijn lichaam daar op reageert? Met hoofdpijn, misselijkheid en een spiegelbeeld de volgende ochtend die past bij het gevoel van algehele malaise.
Het lijkt wel alsof mijn lichaam minder goed tegen alcohol kan. En met de feestdagen voor de deur, waar alcohol net iets rijkelijker vloeit dan bij de andere maanden van het jaar, wilde ik hier eens verder in duiken.

Tijd voor onderzoek

Wat zijn de effecten van alcohol? Is (af en toe) een glaasje drank drinken echt zo slecht voor je? En hoe zit het dan met het advies; een glaasje wijn per dag is gezond.
Waarom slaap ik zo slecht als ik wel heb gedronken? O ja en als ik dan toch aan het onderzoeken ben, dan wil ik ook weten of je van witte wijn cellulite krijgt.

Eerst een paar feiten over alcohol

• Bijna 8 van de 10 Nederlanders van 18 jaar en ouder (77,6%) drinkt wel eens alcohol (cijfers 2020). 
• 44,4% van de volwassen bevolking houdt zich aan het advies van de Gezondheidsraad en drinkt geen of maximaal 1 glas alcohol per dag.
• 1 op de 14 (6,9%) volwassen Nederlanders drinkt overmatig en 7,7% is een zware drinker.
• Het percentage van de volwassen bevolking dat geen alcohol drinkt of niet meer dan 1 glas alcohol per dag, is gestegen van 37,4% in 2014 naar 41,5% in 2019 en nam in 2020 verder toe naar 44,4%
• Het percentage overmatige drinkers is gedaald van 9,9% in 2014 naar 8,5% in 2019 en is in 2020 verder gedaald naar 6,9%.
• Zwaar drinken is in dezelfde periode licht gedaald van 9,2% in 2014 naar 7,7% in 2020

Wat voor een soort drinker ben je?

Advies Gezondheidsraad:
Drink geen tot maximaal 1 glas per dag.
Bovendien is het aan te raden daarnaast ook een paar dagen per week helemaal niet drinken.

• Overmatige drinker: drinkt per week meer dan 14 glazen (vrouwen) of meer dan 21 glazen (mannen) Dit komt neer op 2 glazen (vrouwen) of 3 glazen (mannen) alcohol per dag.
• Zware drinker: drinkt minimaal 1 keer per week ten minste 4 (vrouwen) of 6 (mannen) glazen alcohol op 1 dag.
• Riskante drinker: drinkt zodanig dat er problemen worden ervaren door het drinkgedrag, bijvoorbeeld verplichtingen niet na kunnen komen, spijt hebben van het alcoholgebruik of van anderen het advies krijgen om minder te drinken.

Speelt alcohol een rol bij het ontstaan van kanker?

Zullen we dan gelijk maar met het slechtste nieuws beginnen, als je antwoord wilt op de vraag of alcohol slecht voor je is?
Alcohol is voor jouw lichaam een toxische stof, je lichaam kan het niet uitscheiden. Om het toch kwijt te raken moet het in je lichaam omgezet worden. In jouw maag- en darmslijmvlies en in je lever kan je lichaam een enzym aanmaken wat alcohol kan afbreken.

Dit werkt als volgt; als jij een glas alcohol drinkt, passeert de alcohol eerst je maag, via je maag bereikt het je darmen en van je darmen wordt het getransporteerd, via je bloed richting je lever. In je maag-darmslijmvlies maakt je lichaam het enzym ADH (alcoholdehydrogenase) aan. Dit enzym breekt alcohol af tot de stof aceetaldehyde. Vrouwen maken 70% minder ADH aan dan mannen, waardoor er meer alcohol in het bloed terecht komt dan bij mannen. De alcohol die in het bloed terecht komt, wordt naar de lever vervoerd. De lever maakt ook ADH (alcoholdehydrogenase) aan, om de resterende alcohol af te breken. Ook in de lever maken vrouwen 70% minder ADH aan dan mannen. Hierdoor kunnen vrouwen over het algemeen minder goed tegen alcohol dan mannen.

Als je lever de alcohol afbreekt onder invloed van het enzym ADH, ontstaat er; aceetaldehyde. Deze stof kan zorgen voor een giftige reactie in je lichaam, denk hierbij aan klachten zoals hoofdpijn, misselijkheid of een snelle hartslag na het nuttigen van alcohol. Ook veroorzaakt aceetaldehyde je kater. Maar nog veel zorgelijker, het speelt een rol bij het ontstaan van kanker onder invloed van alcohol. Aceetaldehyde is een afbraak product van alcohol en wordt als het proces goed verloopt door het enzym ALDH (aldehydedehydrogenase omgezet in azijnzuur, om vervolgens weer afgebroken te worden tot water en kooldioxide, wat je weer uitplast en ademt. Wanneer dit proces niet goed verloopt kan aceetaldehyde zich gaan ophopen.

“Vrouwen hebben meer moeite om alcohol af te breken dan mannen,
omdat ze het enzym alcoholdehydrogenase voor 70% minder aanmaken.
Hierdoor komt er meer alcohol in de bloedbaan.
Bij dezelfde hoeveelheid alcohol nemen vrouwen meer alcohol op dan mannen.”

Poets je tanden na het drinken! 

Als jij drinkt begint de afbraak van de alcohol al in je mond. Dit gebeurt door verschillende bacteriën in je speeksel. Helaas wordt aceetaldehyde minder goed afgebroken in je speeksel dan alcohol. Hierdoor komt aceetaldehyde direct in contact met de slijmvliezen in je mond, waar het relatief snel DNA-afwijkingen kan veroorzaken.

Zo verhoogt het drinken van alcohol het risico op kanker in de mondholte, keelholte en slokdarm. Als jij vervolgens na een avondje gezelligheid met alcoholhoudende dranken je tanden niet goed poets, verhogen de concentraties aceetaldehyde zich ook nog eens, door bepaalde bacteriën en gisten uit alcohol. Aceetaldehyde vind je ook in rijp fruit, koffie en brood.

Alcohol en het risico op borstkanker

In je lichaam bevindt zich een enzym dat verantwoordelijk is voor het afbreken van oestrogeen. Dit is een belangrijk enzym, want verhoogde oestrogeen concentraties kunnen mogelijk het risico op borstkanker verhogen. Het enzym wat oestrogenen afbreekt heet aldehydedehydrogenese, maar dit enzym is ook betrokken bij de afbraak van alcohol.

Alcohol valt voor jouw lichaam onder de categorie giftige stoffen en oestrogeen als een lichaamseigen stof, hierdoor geef je lichaam altijd de voorkeur om eerst de alcohol af te breken en daarna pas de oestrogenen. Zo kan door het drinken van alcohol een oestrogeen dominantie kunnen ontstaan, waardoor je het risico op borstkanker verhoogd. Meer lezen klik dan hier voor de Factsheet over alcohol en borstkanker.

“Elk glas alcohol verhoogt
de kans op borstkanker”

 

Zorgt alcohol voor ontspanning?

Alcohol kan uiteindelijk leiden tot een verslaving. Dit komt door het effect van alcohol op het beloningssysteem in je hersenen. In jouw brein bevindt zich de Nucleus Accumbens, dit is een orgaantje zo groot als een pinda. Deze pinda stimuleert en motiveert je systeem bij het ervaren van plezier. Om je te belonen komt het stofje dopamine vrij. Lekker eten, seks of aanzien en rijkdom kunnen ook zorgen voor een toename van dopamine in dit gebied van je hersenen.

Alcohol zorgt alleen voor een vele sterkere toename van dopamine. Door het drinken van alcohol krijg je dus een prettig, gelukkig of euforisch gevoel. Alcohol heeft ook een stimulerend effect op serotonine. Dit hormoon remt pijnprikkels, heeft een effect op je stemming, emoties en gedrag, het zorgt voor zelfvertrouwen en geeft een gevoel van verbondenheid met anderen.

Positief zou je zeggen! Je voelt je gelukkig, ontspannen, ervaart meer zelfvertrouwen en het drinken van alcohol geeft je een gevoel van verbondenheid. Helaas blijft alcohol giftig voor je lichaam en onderdruk je alleen je negatieve gevoelens en is het geen structurele oplossing voor ontspanning waar je naar opzoek bent.

Minder dopamine

Hier ligt ook gelijk het gevaar van alcoholverslaving op de loer. Bij langdurig gebruik van alcohol, passen je hersenen zich aan en worden ze minder gevoelig voor dopamine. De hersencellen in de Nucleus Accumbens worden minder gevoelig voor dopamine stijgingen. Dit betekent dat er minder dopamine wordt vrijgemaakt, door eenzelfde hoeveelheid alcohol. Wil je nu weer hetzelfde ontspannen effect opwekken, dan zul je steeds meer moeten gaan gebruiken.

Daarnaast neemt bij langdurig gebruik van alcohol ook het aantal dopaminereceptoren af, waardoor je nog meer alcohol moet nuttigen om een belonend effect te ervaren. Uiteindelijk wordt alcohol op den duur de enige prikkel die de hersencellen kan motiveren.

Wanneer je stopt met het drinken kunnen er ontwenningsverschijnselen ontstaan, dit komt omdat er zonder de alcohol er te weinig dopamine aanwezig is in de hersenen, waardoor er depressieve gevoelens kunnen ontstaan. Naast depressieve gevoelens kun je ook last krijgen van een onbestemd gevoel, trillende handen, veel zweten, slecht slapen, vermoeidheid, verhoogde bloeddruk, spierkrampen, een verlaagd bewust zijn of hallucinaties.

“Bij een alcohol verslaving
heb je niet alleen alcohol nodig om je goed te voelen,
maar ook om je ‘normaal’ te voelen.”

 

Beter slapen door alcohol?

De meeste mensen vallen sneller in slaap wanneer ze hebben gedronken. Het staat dan ook niet voor niets bekend als slaapmutsje. Helaas betekent snel slapen niet dat de kwaliteit van je slaap ook goed is. Uit verschillende onderzoeken komt naar voren dat zowel je diepe- als je REM-slaap aanzienlijk korter zijn wanneer je gedronken hebt. Alcohol vertraagt namelijk je REM-slaap. REM staat voor Rapid Eye Movement, een belangrijk gedeelte van de slaapcycli. Tijdens je REM-slaap droom je en ontspannen je spieren volledig. Alle informatie en emoties van de dag worden op dit moment door je hersenen verwerkt.

Als je drinkt wordt je REM-slaap onderdrukt en heeft dit een effect op je geestelijke herstel, ook heeft het een negatief effect op je lichamelijke herstel. Uit onderzoek blijkt dat iemand die alcohol heeft gebruikt en evenveel uren heeft geslapen als iemand die geen alcohol heeft gebruikt, minder uitgerust wakker wordt. Wat nog interessant is om te weten is dat voor deze negatieve geestelijke en lichamelijke gevolgen, de hoeveelheid alcohol die iemand drinkt niet uitmaakt.

Wanneer je stopt met het drinken van alcohol, kan het zijn dat je in het begin moeite ervaart met slapen. Het natuurlijk slaapritme is namelijk erg verstoord en het kan dagen of zelfs weken duren voordat het lichaam hiervan is hersteld.

Krijg ik van alcohol cellulite

Voor dat we hier wat verder op in gaan, eerst het verschil tussen cellulite of cellulitis. Cellulitis is een huidontsteking door een bacteriële infectie. Deze ontsteking kun je herkennen aan een rode of gezwollen huid, vaak gecombineerd met pijn en koorts. Cellulite is verkleefd onderhuids vet waardoor er putjes of oneffenheden ontstaan. Beter bekend als de sinaasappelhuid. Maar liefst 80 tot 90% van alle vrouwen krijgt last van cellulite. Over het algemeen hebben vrouwen hier meer last van dan mannen, dit omdat vrouwen meer oestrogeen produceren dan mannen. En nu antwoord op de vraag of je door het nuttigen van alcohol de kans op cellulite verhoogt. Het antwoord is helaas ja. 

Hierboven bij ‘Alcohol en borstkanker’ heb je kunnen lezen dat het enzym wat oestrogenen afbreekt, ook betrokken is bij de afbraak van alcohol. En omdat alcohol giftig is voor je lichaam, gaat je lichaam eerst alcohol afbreken, waardoor er een oestrogeen dominantie kan ontstaan. Cellulite is een verkleving van de onderhuidse bindweefselstructuur. Onder andere door een overmatige productie van het hormoon oestrogeen of het niet kunnen afbreken van oestrogeen, zwellen de vetcellen in het onderhuidse bindweefsel op en nemen in aantal toe.

De groepjes verkleefde vetcelen vormen nu bobbeltjes, door een verslechterde bloedcirculatie kunnen ze verharden. Vet, vocht en andere afvalstoffen hopen zich dan op in het bindweefsel. Verhard bindweefsel komt onder spanning te staan, waardoor de bovenste huidlaag naar benden wordt getrokken. De vetcellen worden daar tegenaan geduwd en zo ontstaan de putjes in je huid.

 

“Vrouwen die last hebben van chronische obstipatie
hebben meer kans op zichtbare cellulite,
omdat het lichaam de afvalstoffen niet goed kwijt kan.”

Vrouwen die last hebben van chronische obstipatie hebben meer kans op zichtbare cellulite, omdat het lichaam de afvalstoffen niet goed kwijt kan. Het is dan extra belangrijk om alcohol en bewerkte producten te vermijden. Met onbewerkte voeding ontlast je jouw lever en bevorder je een goede ontgifting. Waardoor je minder last hebt van cellulite. Wat je nog meer kunt doen om cellulite tegen te gaan; eet gezond en gevarieerd. Eet 500-800 gram biologisch dynamische groente en fruit, vette vis, noten en zaden.

Drink voldoende water, dit bevordert de afvoer van afvalstoffen. Drink extra water als je hebt gedronken. Beweeg voldoende om de doorbloeding te stimuleren en de afvoer van afvalstoffen. Zorg voor voldoende ontspanning en slaap. Bindweefselmassage stimuleert je doorbloeding en kan helpen met de afvoer van afvalstoffen en celvernieuwing.

Maar een glaasje wijn per dag is toch gezond?

Als je bovenstaande punten allemaal doorleest dan denk je wellicht dat je alle alcoholische dranken maar beter helemaal kunt laten staan. Dit is ook wat de gezondheidsraad adviseert. Toch zijn ook andere onderzoeken beschikbaar, waarbij de uitkomst is dat een matige alcoholconsumptie juist kan leiden tot verlaging van het risico op een aantal chronische ziektes, zoals hart- en vaatziektes, dementie en diabetes type 2.

De antioxidanten uit rode wijn kunnen bijvoorbeeld een beschermend effect hebben op hart-en vaatziekte, ze verhogen het goede HDL-cholesterol en verlagen het slechte LDL-cholesterol. Daarentegen zorgt alcohol weer voor een hogere bloeddruk, wat weer een negatief effect heeft op de kans op hart- en vaatziekten. De antioxidanten uit rode wijn zou je ook uit andere voedingsmiddelen kunnen halen, bijvoorbeeld uit blauwe bessen.

“Geniet met mate”

Zoals zoveel in het leven gaat het denk ik om de balans. Ze zeggen niet voor niets ‘Geniet met mate’. Drink af en toe omdat je het lekker vind en niet voor je gezondheid, je hebt het niet nodig en komt het ook niet te kort als je niet zou drinken.

Als je drinkt, probeer dan vooral te luisteren naar de signalen van je lichaam. Tijdens het drinken, maar vooral ook de dag of de dagen erna.
Hoeveel tijd heeft jouw lichaam nodig om volledig te herstellen van de alcohol. En geef je lichaam ook deze tijd om te herstellen.

Ondersteun je lichaam door niet te drinken op een nuchtere maag. Zorg dat je maag gevuld is voordat je gaat drinken, zodat de alcohol minder makkelijk de darmwand kan bereiken en opgenomen kan worden in de bloedbaan.
Hierdoor krijgt alcohol iets minder invloed op je hersenen. Blijf ook voldoende water drinken tijdens het nuttige van alcoholhoudende dranken. En zeg af en toe eens bewust nee.
Door af en toe een maand niet te drinken, kun je heel goed het verschil in je lichaam merken als je wel drinkt.

MetOmdat® No Wine Today

De hele maand januari 2022 zeggen we bij MetOmdat No Wine Today. Doe jij ook mee met de Challenge?

MetOmdat® Challenge januari 2022

Wil jij ook meedoen aan de MetOmdat® No Wine today Challange?
Maandag 3 januari 2022 starten we gezamenlijk 
Voor alle leden van MetOmdat® hebben we een extraatje. Die mogen GRATIS deelnemen aan het online 10-daagse programma van No Wine Today.
Zo maak je van jouw challenge een succes.

Meer informatie over de challenge? Klik dan hier